I am because we are
Malawi, 2008, 90 minuten, Nathan Rissman
Samen met regisseur Rissman maakte popzangeres Madonna een documentaire over Malawi, waar aids bijna een hele generatie volwassenen wegvaagde en vele kinderen ouderloos maakte. Als ze geluk hebben wonen ze in een weeshuis, anders in sloppenwijken. Hulpverleners, medici en politici praten over mogelijke oplossingen en Madonna legt uit wat zij zelf deed om te helpen.
I am because we are is de vertaling van een oud Afrikaans spreekwoord dat de verbondenheid van mensen overal ter wereld onderstreept. Dat die verbondenheid verantwoordelijkheden met zich meebrengt voor het welzijn van elkaar en de aardbol waar we op leven, is een kernboodschap van deze IDFA-documentaire.
I am because we are is een documentaire over Malawi, maar in bredere zin over Afrika en het AIDS-probleem. De kijker wordt geconfronteerd met verschillende Malawesen en hun strijd om te overleven. Tussendoor worden we voorzien van het commentaar van gezaghebbende wetenschappers.
Malawi, een land zonder delfstoffen en zeehavens, is een van de armste landen ter wereld. Van de twaalf miljoen inwoners is één miljoen AIDS-wees. Malawi zit in de vicieuze cirkel van ziekte en armoede en dreigt alleen maar verder omlaag te zinken. Praten over AIDS is nog steeds taboe, want ongeneeslijke ziektes en de dood worden gestigmatiseerd. Vooruitgang lijkt ver te zoeken, want de belangrijke village chiefs klampen zich liever vast aan oude gebruiken en doen weinig om het probleem aan te pakken.
Madonna is nauwelijks in beeld en neemt alleen de voice-over voor haar rekening. We zien achtjarige kinderen die complete huishoudens runnen, moeders die aan AIDS overlijden en hun kinderen als wezen achterlaten, sloppenwijken die in levensstandaard niet onderdoen voor concentratiekampen, vaders die hun schamele inkomen aan alcohol uitgeven en jongens in een jeugdgevangenis die bij gebrek aan familie of geld voor een advocaat wegens kleine diefstallen waarschijnlijk de rest van hun leven opgesloten zullen zitten. Als Madonna haar weesje hier adopteert en wat kinderen geld geeft om naar school te gaan besef dat dat slechts pleisters op wat wonden zijn, maar dat het onderliggende structuren niet verandert.
Bewustwording
Wat kunnen we dan met deze documentaire? De reden is simpel: de film maakt mensen bewust. Zonder dat je het merkt loopt er een traan over je wang en besef je dat als het lot van deze mensen ver weg je blijkbaar zo erg raakt, de titel van de film enorm krachtig is. Bewustwording is misschien wel één van de sterkste wapens in de strijd tegen de armoede, bewustwording ook dat wij als Westen ze hoogstens een helpende hand kunnen bieden, maar dat ze het uiteindelijk zelf zullen moeten doen. Aangezien Malawi niet wordt geteisterd door oorlog, mag er best hard voor gepleit worden ze dat duwtje in de rug te geven.
Bron: Felia Boerwinkel, www.deadline.nl
Speeldata:
Maandag 2 maart - Openingsfilm 20.00 uur Merral
Dinsdag 3 maart - Merral Theater 21.00 uur
